Verslag (met foto’s) van de herdenkingsbijeenkomst op 12 mei 2010 bij het monument bij de Moerdijkbruggen.

 

Op donderdagmiddag 13 mei 2010 vond de herdenkingsplechtigheid plaats op de parkeerplaats ‘De Punt’ bij het monument bombardement Moerdijkbruggen.

Waarschijnlijk door de ijzige koude en logistiek moeilijke ligging van de parkeerplaats, viel het aantal aanwezigen enigszins tegen.

 

  

 

Er waren behalve de wethouder Harry Wagemakers (‘Beter voor Dordt’) diverse vertegenwoordigers van verenigingen die met de Tweede Wereldoorlog te maken hebben gehad uitgenodigd en aanwezig waaronder de het Centraal Comité ‘Oranjedag’ Dordrecht, museum 1940 – 1945 Dordrecht, Platform Historische Herdenking Dordrecht, enkele veteranen en getuigen van het luchtgevecht bij de Moerdijkbruggen en het neestorten van de Fokker T-5 856 bij Ridderkerk.

 

Ook het Ministerie van Defensie was goed vertegenwoordigd en hebben hun aandeel gehad in het houden van korte toespraken.

 

                            

 

Als eregast was 1e Luitenant Dennis Pickhard uitgenodigd. Op 14 april 2009 ontving

hij van de toenmalige Minister van Defensie Eimert van Middelkoop samen met 

zijn collega Rob Martens het ‘Kruis van Verdiensten’ met de overweging:

 

‘Zijn moedig en beleidvol optreden onder vijandelijk vuur waardoor hij zich heeft onderscheiden en daarmee het belang van het Koninkrijk heeft gediend’.

 

Onderonsje tussen luitenant Dennis Pickhard (links) en

en Luitenant-kolonel b.d. Maas (rechts).

 

De heer Hans Berrevoets, onder ander voorzitter is van het ’Platform Historische Herdenking Dordrecht’ was bereid als een soort spreekstalmeester de leiding op zich te nemen.

 

De heer Hans Berrevoets

 

 

Allereerst hield de heer Harry Wagemakers, wethouder van de gemeente Dordrecht een toespraak.

 

                                        

                                       De heer Harry Wagemakers

 

In zijn toespraak schonk de heer Wagemakers aandacht aan de daad van de bemanning van de drie Fokkers. Een heldendaad door enkele jonge mannen die hun leven hebben opgeofferd. Een heldendaad die, als deze gelukt was, de invasie een heel ander gevolg zou hebben gehad. En heldendaad die bijna vergeten zou worden.

         

Kranslegging door de heer Wagemakers met medewerker namens de gemeente Dordrecht.

 

Na deze toespraak legde de heer Wagemakers samen met een medewerker namens de gemeente Dordrecht een krans aan de voet van het monument.

 

 

                                  

                                   Luitenant-kolonel W.J. Bogaard

 

Luitenant-kolonel W.J. Bogaard las een paar fragmenten voor uit het boek ‘Onze vliegers in mei 1940’ waar de voorbereiding van de vlucht wordt weergegeven waaruit blijkt dat de bemanningsleden van de Fokker T5 voor de vlucht min of meer afscheid namen van het leven.

De namen van alle gesneuvelde bemanningsleden werden genoemd.

In totaal hebben 75 mannen van de Militaire Luchtvaart in de meidagen van 1940 het leven verloren voor de verdediging van hun vaderland. Hun namen staan vermeld op een monument op de bakermat van de Koninklijke Luchtmacht, de voormalige vliegbasis Soesterberg.

De heer Bogaard gaf verder aan dat er, 70 jaar na de Tweede Wereldoorlog medewerkers van de Koninklijke Luchtmacht worden ingezet zoals in de missie in Afghanistan. Een missie die ook haar tol heeft geëist van 23 militairen.

De heldendaad van luitenant Dennis Pickhard tijdens een patrouille in Uruzgan werd beschreven.

 

 

De heer Bogaard beëindigde zijn toespraak met de volgende woorden:

‘Dames en Heren,

Herdenken is een groot goed, in vrijheid herdenken is een nog veel groter goed, ook na 70 jaar. Herdenken, in welke vorm dan ook, verzacht de pijn van het verlies van een dierbare, ook van dierbaren die niet door oorlogsgeweld zijn omgekomen. Ik wil daarom ook de naam noemen van Willem Fredrik Anceaux, zoon van de familie Anceaux en achterneef van Willem Fredrik Anceaux, uit die meidagen van 1940, op 15 jarige leeftijd op 17 oktober overleden aan de gevolgen van een hartstilstand. Juist op deze plek, waar zijn oud-9oom en naamgenoot bijna 70 jaar geleden de laatste momenten van zijn leven doormaakte mag ook hij herdacht worden’.

 

 

                                         

                                          Commodore mevrouw M.M.C. Spit

 

Commodore M.M.C. Spit vestigde in haar toespraak de aandacht aan de herdenking van de doden, de gevallenden die hun leven voor de vrijheid gaven. Onze vrijheid die in ons deel van de wereld zo vanzelfsprekend lijkt, waar wij dagelijks van genieten zonder er bij stil te staan maar die door bevriende volkeren, niet ver hier vandaan nog dagelijks hard moet worden bevochten en waarvoor dagelijks zware offers worden gebracht.

‘Wij herdenken, omdat we nooit mogen vergeten, hoe beklemmend die zwarte jaren in onvrijheid waren en hoe dierbaar ons die vrijheid nu is.

Vandaag herdenken we in het klein……… maar daarom niet minder belangrijk!

Vandaag gaat het om een enkele gebeurtenis, een enkel bombardement, een enkele heldendaad. Een bemanning, een commandant.

Een kleine groep mensen, een aantal slachtoffers, een aantal helden.

Vandaag geven we het herdenken een naam…………….

Vandaag krijgt herdenken een gezicht…………………

 

De heer Pietton van den Broek museum 1940 – 1945 Dordrecht

 

De heer Pietton van den Broek van het Museum 1940 – 1945 uit Dordrecht benadrukte de belangrijkheid van een herdenking zoals deze en nodigde de aanwezigen uit om het museum in de oude binnenstad van Dordrecht met een bezoek te vereren.

 

                                                       

De heer Koenraad Visser uit Ridderkerk, getuige van het neestorten van de Fokker T-5 op 13 mei 1940.

 

Willem Fredrik Anceaux, neef van de piloot en initiatiefnemer van deze herdenking

 

Daarna was het voor mij, als initiatiefnemer voor deze herdenking, mijn beurt om een toespraak te houden:

 

Goedemiddag aanwezigen,

Als organisator en neef / naamgenoot van de op 13 mei 1940 omgekomen piloot Willem Fredrik Anceaux, heet ik u van harte welkom.

Verheugd en trots ben ik op deze grote opkomst.

Niet alleen ‘burgers’, maar ook mensen van Defensie, veteranen, vertegenwoordigers van verschillende musea in en buiten Dordrecht, wethouders uit zowel Ridderkerk als Dordrecht en vooral ook vrienden.

Vandaag, eigenlijk morgen, is het een gedenkwaardige dag. Op 13 mei 1940 stegen er vanaf Schiphol 3 Fokker vliegtuigen op richting Dordrecht. Twee jagers en één ‘bombardeermachine’. Hun opdracht was de Moerdijkbruggen met twee bommen te beschadigen om verdere invasie van de vijand in elk geval te vertragen, misschien te voorkomen.

Uit de verkregen informatie valt te concluderen dat deze vlucht min of meer een kamikazepoging was omdat de overmacht van de Duitsers vanuit de lucht groot was.

Hoog boven de Moerdijkbruggen vlogen vele Duitse Messerschmitt’s om dit bombardement te voorkomen. Het bombardement mislukte.

Het ‘bombardervliegtuig’ kreeg een voltreffer en stortte in een weiland bij Ridderkerk neer.

Het schijnt dat voor het neerstorten er bemanningsleden uit het vliegtuig zijn gesprongen en ten gevolge hiervan zijn overleden. Nadat het vliegtuig de grond had geraakt bleken er toch overlevenden, maar deze overlevenden werden vanuit een Messchersmitt nog even ‘netjes’ vanuit de lucht doorzeefd.

En ooggetuige van het verongelukken van dit vliegtuig is hier aanwezig. De nu 85 jarige meneer Koenraad Visser.

Commandant van de Messerschmitt was Carl Ebbinghouse die in 1943 met een vliegtuig is verongelukt. Zijn Messerschmitt staat, volledig gerestaureerd, in een loods in het Engelse Durford.

Van de andere twee Fokkers G1 is er 1 neergeschoten en is neergestort in de Alblasserwaard waarbij de bemanningsleden Paul Schoute omkwam, en staartschutter H.P. Lidner zwaargewond raakte en later overleed. De andere Fokker keerde veilig terug op Schiphol met jonkheer) Bodo Sandberg als piloot en staartschutter van de Breemer.

De commandant van de 3 Fokkers was Ben Swagerman in de leeftijd van 23 jaar. Samen met zijn bemanning van zijn Fokker T5 nr. 856 en de Fokker G-1 315 kwam hij dus om. Deze zijn:

1e  piloot, Willem Fredrik Anceaux 27 jaar

Olaf W. Douwes Dekker, 2e piloot in de leeftijd van 22 jaar.

telegrafist Gerrit A. Riemsdijk, 22 jaar.

schutter Joachem Wijnstra, 22 jaar,

2e luitenant vlieger Paul C. Schoute, 23 jaar, en

schutter Hans P. Lindner, 25 jaar.

De initiatiefnemer van dit monument, de inmiddels overleden Jan Bomans, noemde deze militairen ‘helden’.

Twee militairen van deze tijd die vanwege hun heldendaden in Uruzgan met het ‘Kruis der Verdienste’ zijn geëerd zijn Dennis Pickhard en zijn collega Rob Martens.

Dennis is hier aanwezig. Eerst was hij kapitein, nu weer luitenant (ik snap er niets van).

Dennis en Rob hebben hun heldendaden overleefd, de bemanning van de Fokker T5 niet.

Ik ben bij mijn geboorte in 1950 vernoemd naar de piloot van de Fokker, Willem Fredrik Anceaux, neef van mijn vader. Ik ben trots op deze naam.

Op zijn beurt is mijn oudste zoon, geboren in 1987, weer naar deze piloot en mij vernoemd. Willem Fredrik Anceaux jr. Mijn vrouw en ik waren en zijn nog steeds trots om deze naam aan hem door te geven.

Helaas is ónze Willem in 2002 op bijna 15 jarige leeftijd volkomen onverwachts overleden zodat het lijntje met de naam Willem Fredrik Anceaux doorgesneden is.

Het doet ontzettend pijn om een kind te verliezen, hoe jong of oud dan ook. Willem is ieder moment in onze gedachten.

Als Willem nu nog geleefd zou hebben was hij 22 jaar geweest, even oud als de meesten van de bemanningsleden van deze Fokker.

Wat zal het de ouders van de omgekomen bemanning pijn hebben gedaan om hun zoon, ondanks hun heldendaad, op deze jonge leeftijd te verliezen. Dit geldt overigens ook voor de ouders van Carl Ebbinghouse, commandant van de Messerschmitt.

Onder de aanwezigen hier zijn ook ouders die een kind hebben verloren. Een stel hiervan ken ik goed, het zijn mijn vrienden. Ook hun zoon, die net als mijn jongste zoon een broer verloren heeft, is hier aanwezig.

Er zijn meer ouders, grootouders, broers en zusters hier aanwezig die dezelfde ervaring hebben. Sommigen ken ik, anderen niet.

Niet alleen voor de bemanning van de Fokker heb ik deze herdenking georganiseerd. Maar ook voor de ouders van de bemanning, broers, zussen, grootouders, verdere familie en vrienden die de last van het verlies de rest van hun leven, zover deze mensen nu nog in leven zijn, hebben moeten dragen.

Ik denk ook aan ouders waarvan een zoon of dochter op missie is uitgezonden als beroepsmilitair, als hulpverlener in oorlogsgebieden of als ontwikkelingswerker in den vreemde.

De ongerustheid van deze achterblijvers is erg groot.

Niet alleen zo dadelijk bij het moment van stilte denk ik aan alle gesneuvelde militairen maar ook aan alle nabestaanden en achterblijvers.

Ik dank u.

 

            

(l) Ton Henneke, regiodichter, (r) Marcel Perik, blazer

 

Als laatste spreker kreeg de regiodichter Ton Henneke de gelegenheid zijn gedicht ‘Mislukt bombardement van de Moerdijkbrug 13 mei 1940’ te declameren.

 

1         In alle vroegte een strijd.                            2          De bombardeermachine,
Een strijd tussen twee mannen.                           Een Fokker toestel T vijf
De één vrijgezel,                                                      Met zeven koppige
De ander gehuwd en                                              Jonge bemanning
Opnieuw toekomstig vader.                                  Vertrekt laag vliegend
De vrijgezel neemt zijn plaats in.                          Begeleid door twee jagers.
De strijd kan beginnen                                           Hoog vliegen durven zij niet

3         Met behulp van landkaarten.                    4          Een bom wordt afgeworpen,
Het huisje boompje beestje                                   Mist zijn doel en ontploft.
Om ontdekking te                                                   Kamikaze
vermijden                                                                 Laag scherend keren zij t’rug.
Ja de Duitsers geven hun                                       Bij de brugpijler drie
Een raar onaangenaam feestje                            Gaat mijnbom nummer twee
Boven de Moerdijkbrug                                         Zonder resultaat.

5         Acht Messerschmitt’s in de rug.                6          Jaarlijks moeten wij gedenken
Vuur, twee worden er geraakt.                             Wat zij deden met hun lot.
De T vijf stort neer,                                                 Voor onze vrijheid
Brandend in een weiland,                                     Gaven zij hun leven
De jager nabij Alblasserdam                                 Ja zij vertrouwden op God.
Allen komen om
Zij gaven hun bloed en leven.

7         Willem Fredrik Anceaux                             8          Willem Fredrik Anceaux Junior
Bernardus Swagerman                                          Een tweede twijg is weggerukt.
Olaf Waldemar Douwes Dekker                            Het leven hebben wij
Gerrit Antonius Riemsdijk                                     Niet in onze hand
Joachem Wijnstra                                                   Nog een kind, zachtjes uitge-Paul Schoute en                                                   drukt.
Hans Lindner.                                                          Heb lief, met hart en ziel                                                                                       Ons aller vaderland.

Na deze toespraken werd eerst een bloemengroet gedaan door drie leden van de Koninklokjke Luchtmacht en werd het ‘The Last Post’ en het ‘Wilhelmus’ op trompet gespeeld door Marcel Perik.

 

 

Bloemengroet door de Luchtmacht.

 

Hierna werd de ceremonie beeindigd met een ceremonie bij het monument, volgde een dankwoord door Hans Berrevoets en werd er afscheid van elkaar genomen.

 

      

Het spelen van ‘The Last Post’ en het ‘Wilhelmus’ door Marcel Perik

 

 

Ooggetuige de heer Koenraad Visser uit Ridderkerk.

 

 

   

Dank en afscheid.                                                                 Het monument na de kranslegging.

 

Zie ook:     http://www.rtvdordrecht.nl/index.php?page=nieuwsitem&id=2010/05/12/mislukt-bombardement-moerdijkbrug-herdacht-video/

 

Algemeen Dagblad  / de Dordtenaar 14 mei 2010